| «Театрға қачан баримиз, дада?» | |
|
|
«Уйғур авази» 29 сентябрь 2016 ж.
Үч вә бәш яштин алқиған оғлум билән қизимға йеңижиллиқ, балилиқ қәлбидә қалғидәк соға қилишни хелидин бери ойлап, беарам болуп жүрәттим. Тоғра, базар вә дуканларда издигән соғини тепивелишқа болиду. Лекин қоршиған әтрапниң мөҗүзилири билән әндила тонушуватқан гөдәкләр қәлби үчүн тәрбийәвий әһмийити бар, аң-сәвийәсидә ойғиниш долқунини һасил қилалайдиған соға қилиш – һәрбир ата-аниниң ойидики иш. Йеңи жилниң дәсләпки һәптисидә Уйғур театрида режиссер Әзиз Искәндәров сәһниләштүргән, шаирә вә алимә Патигүл Мәхсәтова тәрипидин тәрҗимә қилинған Корнелий Абрамовниң «Йеңи жил сәргүзәштиси» намлиқ йеңижиллиқ чөчәк уйғур балилири үчүн һәқиқий рәвиштә роһий озуқ, мәнивий соға болди десәм, мубалиғә әмәс. Пәрдә ечилиши биләнла балиларнила әмәс, чоңларниму бир тилсим күчниң мөҗүзиләр елигә тартивелип кирип кетишиниң сири, сәһниниң жуқури дәриҗидә безилишидин болса керәк. Қарақчи хеним — Саһибәм Норузова, Мистан момай — Муһидин Варисов, Өшкә — Турсунҗан Илиев чиққанда, балилар өйдә вә мәктәптә аңлап, оқуп жүргән, рәсимләрдин көрүп жүргән чөчәк қәһриманлирини көз алдида «тирик» көрүп, хошаллиғиниң чеки болмиди. Жуқурида аталған сәлбий қәһриманларниң диалоглирини аңлап, уларниң нийитиниң яхши әмәслигини билгән тамашибин балилар Қар қиз — Эмина Рәхмәтҗанни қутулдуруш ғемида қалди. Қар қиз чиқип кәлгәндә «Сизни оғрилап кәтмәкчи! Қечиң!» дәп вақириған кичик тамашибинлар һазирла сәһнигә чиқип, сәлбий қәһриманларни қоғлайдиғандәк әлпазда болди. Йенимда олтарған, чөчәкләр дуниясиға шуңғуп кирип кәткән қизим маңа қарап: «Дада, Қар қизни қутулдурмай немишкә олтиримиз?» дәп қолумни йенип-йенип тартатти. Бу театр сәһниси екәнлигини, һаят сәһнисидиму қутулдурғучиға муһтаҗ вақиәләрдә қарапла олтиридиған ишларниң садир болуп туридиғанлиғини қизимниң жумран қәлби нәдин чүшәнсун? Яхшилиқ, изгүлүк чоқум ғалибийәт қазинидиғанлиғиға балилар чөчәкниң иҗабий қәһриманлири Барбос —Мәһәмдин Савутов, Ғораз — Бәхитҗан Авдунов, Қиш бовай — Риззат Мамутов кирип кәлгәндә ениқ көз йәткүзди. Қарақчи хеним, Өшкә, Мистан момай, Қиш бовайға мүҗәз-хулқиниң, әдәп-әхлақиниң яхши тәрәпкә өзгиридиғанлиғини вәдә қилишти. Улар «болғузмаймиз» дегән Йеңи жилму кирип кәлди. Балилар йеңи тоху жилини «Ғораз» обризида қарши елип, арча әтрапида чөчәк қәһриманлири билән биллә нахша ейтти, сүрәткә чүшти. Нахша-шеирларни ейтқан балилар Қиш бовайдин соғиларни алди.Қәһриманларниң диалог, монологлириниң балиларниң психологиясини нәзәрдә тутқан һалда, җанлиқ тилда түзүлүши, орунланған нахшилар сөзлири билән аһаңиниң уйғунлуғи (музыкиси Руслан Тохтахуновниң, сөзи Патигүл Мәхсәтованиң) чөчәкниң бәдиийлигини, җәлипкарлиқ қувитини ашуруп туриду. Чөчәкләр елигә сәяһәт қилип кәткән балиларниң қоюлумдики вақиәликниң «һаваси» билән қанчилик «нәпәс еливатқинини» йенида олтарған ата-анилири ениқ һис қилишти. Демәк, яш әвлат ана тилидики балиларға беғишланған сәһнә әсәрлиригә бәк муһтаҗ. Театрда балилар қоюлумлириниң пат-пат болушини кәлгүси сәнъәт мухлислирини, келәчәк театр тамашибинлирини тәрбийиләштә муһим роль ойнайду. Кичигидин миллий театримизға берип жүргән өсмүр, чоң болғандиму бу қутлуқ дәргаһқа қәдәм ташлашни унтумайду. Миллий мәктәплиримиз билән һәмкарлишип иш елип барғандила театримиз өз истиқбалини тәминлигән болиду. Балиларға беғишланған әсәрләрниң қоюлушини қолға елиш «академиялик» статус алған театримизниң күн тәртивидики әң муһим мәсилиләрниң бири болуп қелиши керәк. Йеңижиллиқ қоюлумдин кейин «Театрға қачан баримиз, дада?» дәп һәр күни дегидәк мениңдин сорайдиған оғлум билән қизим бизниму театрға берип турушимизни ядимизға селиватмақта. «Уйғур театриға җәзмән баримиз!» дәп вәдә берип қойған едуқ. Шу вәдини орунлаш нийитидә театр репертуариға нәзәр селиватимән… Келәчәктә театр репертуаридин балилар қоюлумлириниң орун елишини тақәтсизлик билән күтүватимиз. Азнат ТАЛИПОВ. Алмута шәһири. |
